Soket va Veb-soket (Socket / WebSocket)
Haqiqiy vaqt rejimida (Real-Time) ishlovchi dasturlar, tezkor xabarlashuv tizimlari (chatlar), onlayn o’yinlar va moliya birjalari rivojlanishi bilan an’anaviy HTTP protokoli yetarli bo’lmay qoldi.
Serverdan yangi ma’lumotlarni kutib o’tirmasdan, ikki tomonlama to’liq dupleks (Full-Duplex) aloqa o’rnatish uchun Tarmoq Soketlari va WebSocket texnologiyalari ishlab chiqildi.
⚡ Bo’lim Mundarijasi
Ushbu modulda siz soketlarning ishlash tamoyillari, WebSocket protokoli arxitekturasi hamda mijoz tomonida veb-soketlarni amaliy sinash uslublarini o’rganasiz:
Tarmoq soketlari (IP + Port), HTTP Polling cheklovlari, WebSocket Handshake (101 Switching Protocols), to’liq dupleks aloqa va HTTP vs WebSocket qiyosi.
🔌 Soket va Veb-soket AsoslariBrauzer DevTools (WS tab), Postman orqali WebSocket testlash, reconnect mantig’i, Heartbeat (Ping-Pong), xavfsizlik va QA sinov ssenariylari.
🧪 Mijozlarda Veb-soketlarni SinashNega Bu Mavzu QA Uchun Muhim?
Oddiy HTTP so’rovlarida so’rov jo’natiladi, javob olinadi va TCP ulanish yopiladi. WebSocket’da esa bitta TCP ulanish doimiy ochiq qoladi va server ham istalgan paytda mijozga so’rovsiz ma’lumot jo’nata oladi. Ushbu xususiyat sinov jarayonida alohida yondashuv va yangi vositalarni talab qiladi.