Test Keys (Test Case)
Test Keys (Test Case) — dasturiy ta’minotning muayyan funksiyasi, talabi yoki xususiyati to’g’ri ishlayotganligini tekshirish uchun zarur bo’lgan kiruvchi ma’lumotlar (Test Data), old shartlar (Preconditions), qadamma-qadam bajarilish harakatlari (Test Steps) va kutilayotgan natijani (Expected Result) o’z ichiga olgan batafsil operatsion hujjatdir.
U har doim asosiy savolga javob beradi:
“Qanday qilib tekshirish kerak?” (“How to test?”)
1. Test Keysning Standart Anatomiyasi (Rekvizitlari)
Professional test boshqaruv tizimlarida (Jira Xray, TestRail, Qase) yoziladigan har bir test keys quyidagi majburiy maydonlardan iborat bo’ladi:
- Test Case ID: Unikal identifikator (masalan:
TC_AUTH_001). - Title (Sarlavha): Sinovning aniq maqsadi (masalan: To’g’ri login va parol bilan tizimga kirish).
- Preconditions (Old shartlar): Sinovni boshlashdan oldin tizim qanday holatda bo’lishi kerakligi (masalan: Foydalanuvchi bazada mavjud va faol bo’lishi kerak).
- Test Data (Sinov Ma’lumotlari): Qadamlarda kiritiladigan aniq ma’lumotlar (login:
test@example.com, parol:Pass123!). - Test Steps (Qadamlar): Sinovchi bajarishi kerak bo’lgan aniq va izchil harakatlar.
- Expected Result (Kutilayotgan Natija): Tizim har bir qadamdan so’ng qanday javob qaytarishi lozimligi.
- Actual Result (Amaldagi Natija): Sinov o’tkazilganda amalda nima yuz berganligi (faqat test o’tkazilgach to’ldiriladi).
- Status (Holat): Pass (Muvaffaqiyatli), Fail (Xato topildi), Blocked (Bloklangan), Skipped (O’tkazib yuborilgan).
- Severity va Priority: Jiddiylik va ustuvorlik darajasi.
2. To’liq Namunaviy Test Keys (Amaliy Jadval)
Quyida autentifikatsiya sahifasi uchun yozilgan real test keys namunasi keltirilgan:
| Maydon | Qiymati |
|---|---|
| Test Case ID | TC_LOGIN_001 |
| Modul | Autentifikatsiya (Auth Module) |
| Sarlavha | To’g’ri elektron pochta va parol bilan tizimga muvaffaqiyatli kirish |
| Old Shartlar | 1. Foydalanuvchi tizimda ro’yxatdan o’tgan bo’lishi kerak. 2. Brauzerda login sahifasi ( /login) ochiq bo’lishi kerak. |
| Sinov Ma’lumotlari | Email: qa_user@test.uz, Parol: P@ssw0rd2026 |
| Jiddiyligi (Severity) | Critical |
| Ustuvorligi (Priority) | High |
| Turi | Funksional, Ijobiy (Positive Test) |
Qadamma-Qadam Bajarish Jadvali:
| # | Qadam Harakati (Step) | Kutilayotgan Natija (Expected Result) | Amaldagi Natija | Status |
|---|---|---|---|---|
| 1 | “Email” maydoniga qa_user@test.uz manzilini kiriting. | Email maydoni to’ldiriladi, xatolik chiqmaydi. | Mos keldi | Pass |
| 2 | “Parol” maydoniga P@ssw0rd2026 parolini kiriting. | Kiritilgan belgilar yashirin (yulduzcha yoki nuqta) ko’rinadi. | Mos keldi | Pass |
| 3 | “Kirish” (Login) tugmasini bosing. | Foydalanuvchi shaxsiy kabinetiga (/dashboard) o’tadi va yuqori o’ng burchakda foydalanuvchi ismi ko’rinadi. | Mos keldi | Pass |
3. Sifatli Test Keys Yozishning Oltin Qoidalari (Best Practices)
- Mustaqillik (Independence): Har bir test keys boshqa test keyslarga bog’liq bo’lmasligi kerak (masalan, 2-test ishlashi uchun 1-test bajarilgan bo’lishi shart degan cheklov bo’lmasligi lozim).
- Atomarlik (Atomicity): Bitta test keys faqat bitta aniq holatni tekshirishi kerak. Bitta testga 10 ta turli xil tekshiruvni tiqishtirmang.
- Qayta takrorlanuvchanlik (Repeatability): Istalgan boshqa yangi sinovchi ushbu test keysni o’qib, xuddi siz kabi bir xil natijaga erisha olishi shart.
- Ijobiy va Salbiy qamrov: Faqat tizim qanday to’g’ri ishlashini (Happy Path) emas, balki noto’g’ri ma’lumotlar kiritilganda tizim qanday himoyalanishini (Negative Testing) ham qamrab oling.
Oxirgi yangilanish: