Barcha Juftliklar Sinovi (All-Pairs Testing / Pairwise Testing)
Barcha juftliklar sinovi (All-Pairs Testing) — shuningdek, juftlik sinovi (Pairwise Testing) deb ham ataluvchi qora quti sinov texnikasidir. U parametrlar qiymatlarining barcha mumkin bo’lgan diskret juftlik kombinatsiyalarini tekshirish uchun qo’llaniladi.
Ushbu kombinatorik usul belgilash katakchalari (checkbox), radio tugmalar (radio button — bir vaqtning o’zida faqat bitta variant tanlanadigan maydon, masalan erkak/ayol jinsi), ro’yxat qutilari (list box) va matn maydonlaridan (text box) iborat shakllarni sinashda keng ishlatiladi.
Faraz qilaylik, ilovada ma’lumot kiritish uchun 10 ta maydon mavjud va har bir maydon 10 xil qiymat qabul qilishi mumkin. Barcha kombinatsiyalarning umumiy soni 10^10 (10 milliard) tani tashkil etadi. Bunday ulkan hajmdagi kombinatsiyalarni to’liq tekshirib chiqish o’ta murakkab va juda ko’p vaqt talab qiladi.
Amaliy Misol (Example of All-pairs Testing)
Sinov jarayonini amaliy misol yordamida ko’rib chiqamiz:
Aytaylik, tizimda quyidagi elementlardan iborat shakl mavjud:
- 10 ta elementdan iborat Ro’yxat qutisi (List Box)
- 1 dan 100 tagacha belgini qabul qiluvchi Matn maydoni (Text Box)
- Radio tugma (Radio Button)
- Belgilash katakchasi (Checkbox)
- “OK” tugmasi (hech qanday qiymat qabul qilmaydi, faqat keyingi sahifaga o’tkazadi)
Maydonlar qabul qiladigan qiymatlar:
- Checkbox: Belgilangan (
Checked) yoki Belgilanmagan (Unchecked) — 2 ta qiymat - List Box: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 — 10 ta qiymat
- Radio Button: Yoqilgan (
ON) yoki O’chirilgan (OFF) — 2 ta qiymat - Text Box: 1 dan 100 gacha belgilar soni — 100 ta qiymat
- OK tugmasi: Qiymat qabul qilmaydi
Barcha mumkin bo’lgan kombinatsiyalar hisobi:
Checkbox = 2
List Box = 10
Radio Button = 2
Text Box = 100
Jami test keyslar soni = 2 * 10 * 2 * 100 = 4000 taSalbiy (negative) test keyslarni ham qo’shib hisoblaganda jami test holatlari soni 4000 tani tashkil etadi.
Test Keyslar Sonini Qisqartirish Jarayoni
4000 ta ijobiy va salbiy test holatlarini sinab chiqish juda uzoq vaqt talab qiladigan mashaqqatli jarayondir. Shu sababli, test jamoasining asosiy vazifasi test holatlari sonini oqilona kamaytirishdan iborat:
- List Box qiymatlarini qisqartirish: Test jamoasi ro’yxat qiymatlarini shunday guruhlaydiki, birinchi qiymat
0, ikkinchisi esa har qanday sonli qiymat (Boshqa) bo’ladi. Natijada 10 ta qiymat 2 ta toifaga keltiriladi. - Checkbox va Radio Button: Har ikkalasida atigi 2 tadan holat bo’lgani uchun ularni bundan ortiq qisqartirib bo’lmaydi (har biri 2 tadan).
- Text Box qiymatlarini qisqartirish: Matn maydoniga kiritiladigan qiymatlar 3 ta ekvivalent toifaga bo’linadi:
- To’g’ri butun son (Valid Integer)
- Noto’g’ri butun son (Invalid Integer)
- Harfli-maxsus belgilar (Alpha-Special Character)
Endi salbiy test holatlarini hisobga olgan holda jami kombinatsiyalar soni atigi 24 taga qisqaradi:
2 * 2 * 2 * 3 = 24 ta test keysBarcha Juftliklar (Pairwise) Jadvalini Shakllantirish
Navbatdagi vazifa — juftlik texnikasi (pairwise technique) yordamida har bir ustun teng miqdordagi qiymatlarga ega bo’lgan kombinatsiyalar jadvalini tuzishdir.
- Matn maydoni (Text Box) ustunida birinchi o’ringa eng ko’p uchraydigan kiritish qiymati — To’g’ri butun son (Valid Integer), ikkinchi o’ringa Noto’g’ri butun son (Invalid Integer) va oxirgi o’ringa Maxsus belgilar (Alpha Special Character) qo’yiladi.
- So’ngra jadvalning qolgan ustunlari to’ldiriladi:
- 1-ustun: Text Box (3 ta qiymat)
- 2-ustun: List Box (2 ta qiymat: 0 va Boshqa)
- 3-ustun: Check Box (2 ta qiymat: Check va Uncheck)
- 4-ustun: Radio Button (2 ta qiymat: ON va OFF)
Juftlik Sinovi (Pairwise) Kombinatsiyalar Jadvali
| № | Matn maydoni (Text box) | Ro’yxat qutisi (List Box) | Belgilash katakchasi (Check Box) | Radio tugma (Radio Button) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | To’g’ri butun son (Valid Integer) | 0 | Check (Belgilangan) | ON (Yoqilgan) |
| 2 | Noto’g’ri butun son (Invalid Integer) | Boshqa (Other) | Uncheck (Belgilanmagan) | OFF (O’chirilgan) |
| 3 | To’g’ri butun son (Valid Integer) | 0 | Check (Belgilangan) | ON (Yoqilgan) |
| 4 | Noto’g’ri butun son (Invalid Integer) | Boshqa (Other) | Uncheck (Belgilanmagan) | OFF (O’chirilgan) |
| 5 | Maxsus belgilar (AlphaSpecialCharacter) | 0 | Check (Belgilangan) | ON (Yoqilgan) |
| 6 | Maxsus belgilar (AlphaSpecialCharacter) | Boshqa (Other) | Uncheck (Belgilanmagan) | OFF (O’chirilgan) |
Xulosa va Natija
Ushbu jadvaldan ko’rinib turibdiki:
- An’anaviy to’liq qamrov usuli dastlab 4000 ta test holatini talab qilgan edi;
- Ekvivalent toifalash orqali bu raqam 24 ta test keysga tushirildi;
- Barcha juftliklar (Pairwise testing) usuli yordamida esa barcha o’zaro parametrlar juftligini to’liq qamrab olgan holda atigi 6 ta test holati kifoya qildi.
All-Pairs Testing texnikasi testlar sonini keskin kamaytiradi, shu bilan birga dastur parametrlarining o’zaro ta’siridagi xatoliklarning katta qismini aniqlashda yuqori samaradorlikni ta’minlaydi.