Qarorlar Qamrovi Sinovi (Decision Coverage Testing)

Qarorlar qamrovi sinovi (Decision Coverage Testing) — dasturdagi har bir qaror qabul qilish nuqtasi barcha mumkin bo’lgan natijalar bo’yicha baholanganligini tekshiradigan oq quti sinov texnikasidir. U har bir qarorning ham rost (true), ham yolg’on (false) natijalari sinovdan o’tkazilishini ta’minlaydi.

Ushbu bobda siz qarorlar qamrovi sinovi nima ekanligi, u qanday ishlashi, qarorlar qamrovini hisoblash usullari hamda amaliy misolini o’rganasiz.

Qarorlar Qamrovi Sinovi Nima? (What is Decision Coverage Testing?)

Qarorlar qamrovi sinovi — dasturdagi har bir qaror qabul qilish nuqtasi (decision point) barcha mumkin bo’lgan natijalar bo’yicha kamida bir marta bajarilganligini tekshiruvchi oq quti sinov usulidir. U dasturdagi har bir mantiqiy (Boolean) ifoda sinov davomida kamida bir marta true (rost) va kamida bir marta false (yolg’on) natija qaytarishini kafolatlaydi.

Dasturda qaror qabul qilish nuqtalari quyidagi boshqaruv operatorlari orqali yaratiladi:

• if
• if...else
• switch
• while
• do...while
• for
• Shartli ternar operator (?:)

Ushbu texnika dasturdagi barcha qaror nuqtalarini aniqlash va barcha mumkin bo’lgan natijalarni sinovdan o’tkazuvchi test holatlarini ishlab chiqish uchun **Boshqaruv Oqimi Grafigi (Control Flow Graph — CFG)**dan foydalanadi.

Qarorlar qamrovi birlik sinovlarida (Unit Testing) shartli mantiqning to’g’riligini tekshirish va test holatlarining samaradorligini oshirish uchun keng qo’llaniladi.

Qarorlar Qamrovini Hisoblash Formulasi

Qarorlar qamrovi foizi quyidagi formula yordamida hisoblanadi:

Qarorlar qamrovi = (Bajarilgan qaror natijalari soni / Jami mumkin bo'lgan qaror natijalari soni) * 100%

Oddiy if shart operatori uchun 2 ta mumkin bo’lgan natija mavjud:

1. Rost (True)
2. Yolg’on (False)

100% qarorlar qamroviga erishish uchun ushbu ikkala natija ham albatta sinov jarayonida ishga tushirilishi kerak.

Qarorlar Qamrovi Sinoviga Amaliy Misol

Quyidagi kod misolida Qarorlar qamrovi qanday hisoblanishini ko’rib chiqamiz:

Test (int a) {   
    if (a > 4)   
        a = a * 3;   
    print (a);   
}   

Ushbu funksiya uchun 2 xil qiymat asosida ikkita alohida ssenariyni tahlil qilamiz.

1-Ssenariy: a ning qiymati 7 bo’lganda (a = 7)

Test (int a = 7) {   
    if (a > 4)   
        a = a * 3;   
    print (a);   
}   

Ushbu ssenariyda a = 7 bo’lganda a > 4 sharti tekshiriladi va natija Rost (True) bo’ladi.

• a = 7 * 3 = 21 hisoblanadi.
• Chiqish qiymati (Output): 21.
• Bu sinovda faqat “True” tarmog’i bajarildi.

1-Ssenariy bo’yicha qamrov hisobi:

Qarorlar qamrovi = (1 / 2) * 100% = 100 / 2 = 50%

2-Ssenariy: a ning qiymati 3 bo’lganda (a = 3)

Test (int a = 3) {   
    if (a > 4)   
        a = a * 3;   
    print (a);   
}   

Ushbu ssenariyda a = 3 bo’lganda a > 4 sharti tekshiriladi va natija Yolg’on (False) bo’ladi.

• a = a * 3 qatori o’tkazib yuboriladi.
• Chiqish qiymati (Output): 3.
• Bu sinovda faqat “False” tarmog’i bajarildi.

2-Ssenariy bo’yicha qamrov hisobi:

Qarorlar qamrovi = (1 / 2) * 100% = 100 / 2 = 50%

Qarorlar Qamrovi Natijalari Jadvali